GENEL BİLGİLER SAĞLIK BLOĞU

E VİTAMİNİ VE SELENYUM EKSİKLİĞİ

Vitamin E

  • Üreme, kas, dolaşım, sinir ve bağışıklık sistemlerinin bütünlüğünü ve en iyi şekilde çalışmasını sağlamak

  • Antioksidan – Bağışıklık sistemini koruyucu

  • Viral ve bakteriyel hastalıklara karşı direnci artırır

  • Dölleme yeteneğini artırır

  • Sperm kalitesini, canlılığını, kapasitesini artırır

  • Yumurta üretimi, yumurta doğurganlığı ve kuluçka çıkım oranını artırır

  • Kas distrofisini engeller.

  • Sıcak ve soğuk stresinde verimi yükseltir.

 

vitamin E biyolojik antioksidan olup doymamış yağların, vitamin A ve karotenin oksidasyonunu önler. Üreme, kas, dolaşım, sinir ve bağışıklık sistemlerinin bütünlüğü ve optimum fonksiyonu için oldukça gereklidir.

E vitamini, birkaç farklı ancak ilgili fonksiyonlara sahiptir. En önemli fonksiyonlardan biri, hücreler arası ve hücreiçi antioksidan rolüdür. Antioksidanlar, insanların ve hayvanların bağışıklık savunması ve sağlığı için çok önemlidir.  hücrelerin yapısal ve fonksiyonel bütünlüğünü korurlar. kanatlı hayvanların bulaşıcı hastalıklara karşı direncini arttıran güçlü bir bağışıklık tepkisine sahiptir. E vitamini dahil antioksidanlar, viral enfeksiyona karşı dirençte rol oynar.

1970’li yıllarda tavuk ve hindilerde yapılan çalışmalarda geleneksel dozlardan daha fazla vitamin E kullanılmasıyla immun sistemin uyarıldığı ve güçlendiği, hastalık direncinin arttığı ve aşılamalardan daha etkili sonuç alındığı bildirilmiştir. Ayrıca vitamin E stres durumunda azalan performansı da artırmaktadır (23). Bununla birlikte vitamin E uygulamaları hayvansal orijinli gıdaların kalitesini yükseltir ve hayvansal gıdanın vitamin E içeriğini yükselterek tüketicilerin vitamin E alımını artırır

Kanatlı hayvanlarda yapılan çok sayıda vitamin E ilavelerinin bazı viral ve bakteriyel hastalıklara dirençte artışa yol açtığı bildirilmiştir
Yapılan bir çalışmada E.coli  de civcivlerin rasyonlarına vitamin E ilavesi ölüm oranını yaklaşık %40-50 oranında azaltmıştır. Buna benzer şekilde vitamin E enfeksiyöz bronşitiste performansı %10 artırmıştır. New Castle aşısına karşı bağışıklığın oluşmasında vitamin E fonksiyonlarının araştırıldığı bir çalışmada immunglobülin miktarının vitamin E ile güçlendiği sağlandığı bildirilmiştir. E vitamininin E.coli enfeksiyonlarını, Newcastle, infektious bursal disease (Gumboro) ve coccidiosis olgularında mortaliteyi azalttığı gösterilmiştir. Vitamin E’nin antioksidan özelliğinin tavuklarda immun yanıtların gelişiminde önemli rol oynadığı düşünülmektedir.

Vitamin C gibi vitamin E’de sıcaklık ve soğukluk stresinin olumsuz etkilerinin azaltılmasında önemli rol oynar. Azalan yumurta verimi kısmen rasyonlara vitamin E ilaveleriyle önlenebilmektedir

 

EKSİKLİĞİNDE:

  • Kısırlık

  • Direnç düşüklüğü

  • Çabuk hastalanma

  • Düşük kuluçka çıkım oranı

  • Düşük döl oranı

  • Kas distrofisi

  • Deli piliç hastalığı (ensefalomalasi)

  • Beyaz kas hastalığı

  • Tüy oluşumunda gecikme

Vitamin E eksikliğine bağlı olarak tüm hayvanlarda ve insanlarda kısırlık,tavşan ve kanatlılarda kas distrofisi, kedi ve minklerde “Yellow Fat Disease”, insan ve maymunlarda anemi gözlenir.

Uzun süreli vitamin E eksikliği yumurtadan civciv çıkış gücünün düşmesine yol açar.

Embriyo ölümleri, dolaşımda meydana gelen aksamalar nedeni ile inkübasyonun ilk 4 gününde meydana geldiği gibi, son günlerde de meydana gelmekte, hatta yumurtadan çıkıştan sonra da ölümler görülmektedir

Buna ek olarak, E vitamini eksikliği tavuklarda tüy oluşumunu bozmaktadır. E vitamini eksikliği hindilerde ve ördeklerde gizzor miyopatisine, hindilerde birer seroid birikmesine neden olur

kanatlı türlerinde, sperm konsantrasyonu, sperm canlılığı, sperm hareketliliği ve sperm kapasitesi dahil olmak üzere erkek fertilite işlevlerini önemli ölçüde koruduğunu önermektedir yumurta üretimi, yumurta doğurganlığı ve yumurtanın kuluçka kapasitesi de dahil olmak üzere, kanatlı türlerinde kadın doğurganlığı önemli ölçüde korur. Erkek ve dişi kuşlarda doğurganlığın E vitamini tarafından korunmasının ağırlıklı olarak çoklu doymamış yağ asitlerinin parçalanmasından kaynaklanan oksidatif hasara karşı savunma mekanizması olarak mülkiyetine dayandığı anlaşılmıştır. Ayrıca, diyette E vitaminin eksikliği veya uzun süre atlanması kuşlarda erkek ve dişi doğurganlığı zayıflatır.

SELENYUM:

En önemli etkisi antioksidan özelliğidir. Bu özelliği ile kalp krizlerini önlemede de yardımcıdır. Hücrelerin, dolayısıyla dokuların yaşlanma sürecini yavaşlatır.

Protein sentezine, büyüme ve gelişmeye yararlıdır. Kan hücrelerinin kromozomlarının zarar görmesini önler. Spermlerin üretimine ve canlılığına olumlu etki yapar.
Selenyumun en yaygın kullanımı kanser ve kalp hastalıklardan korunma amaçlıdır. Bağışıklık sistemini güçlendirmek ve deri sağlığını artırmak amacıyla kullanılabilir.

Selenyum eksikliği insan ve hayvanlarda değişik bozukluklara neden olabilmektedir. Dokularda dejeneratif değişiklikler, röprodüktif bozukluklar, büyüme defektleri, immun bozukluklar, kardiyovaskuler hastalıklara karşı duyarlılıkta artış gibi durumlar bunların arasında sayılabilir. Kanatlılarda eksudatif diatez, pankreatik fibrozis, kuluçka oranı ve yumurta veriminde düşme, gelişme ve tüylenme bozuklukları selenyum noksanlığında gözlenen durumlardır. Selenyumun fazla alınması da zehirlenmelere sebep olmaktadır.

Tavuklarda selenyum hem noksanlık durumlarında oluşabilecek bozuklukları önlemek hem de et veya yumurta verim özelliklerini iyileştirmek için kullanılmaktadır

Selenyum, vitamin E ile birlikte güçlü bir antioksidan ve hücre koruyucusu olarak çalışır.

E VİTAMİNİ VE SELENYUM EKSİKLİĞİ

Vitamin E noksanlığı yanında bir de selenyumca eksik beslenme söz konusu ise karaciğerde bozulma, ensefalomalasi, eksüdatif diyatez ve beyaz kas hastalığı görülür.

Çoğu durumda E vitamini eksikliği, çoklu doymamış yağların yüksek besin maddeleri olan kanatlılarda (örn. Morina karaciğeri yağı ve soya fasulyesi yağı) ortaya çıkar. Bu diyetteki E vitamini okside olduğunda (kokulu), vitamin artık biyolojik olarak bulunmamaktadır.

Ensefalomalasi, civcivlerin boyun ve ayaklarının çarpık hal alması ile karakterize edilen bir felç durumudur. Buna “deli civciv hastalığı” da denir. Hayvan başını tutamaz, öne, arkaya, sağa sola bükülür. Ayaklar gerilip bükülür. Ensafalomalasi, koordinasyon bozukluğu, denge kaybı ve konvülsiyonlar vardır. Belirtiler merkezi sinir sistemi lezyonlarıyla ilişkilidir. Ataksi, dengesizlik, arkadan düşme, kanatlarla sık sık hareketler, kuvvetle gerilmiş bacaklar (klonik spazmlar) ve başın bükülmesi şeklindedir. Nadiren tortikolis veya opistotonus (boynun bükülmesi veya geriye kıvrılması) gözlemlenebilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Exudatif diyatez aşırı ölümlere neden olur.• Ensafalomalasi sonucu beyin büyümüştür. Civcivlerde karın boşluğunda, erişkinlerde ise kalp kesesinde sıvı toplanması (exudatif diyatez)görülür.

Bu civciv, eksudatif diatez ile ilişkili karakteristik bir bacak duruşu sergilemektedir.

 Etkilenen kanatlılar da yürümekte güçlük çekebilirler. Ödem ve cilt renk değişikliği de belirgindir.

 

 

 

Kas distrofisi, vitamin E ile beraber sülfür içeren amino asitler eksikliğinden kaynaklanır. Göğüs ve bacak kaslarının dejenerasyonu ile karakterize bir hastalıktır. Hareket bozukluklarına yol açar. Kaslarda solgunluk ve düzensiz beyaz çizgiler oluşur.

E vitamini eksikliğinin kas distrofisinde iskelet, pürüzsüz ve kalp kası lezyonlar geliştirebilir ve klinik bulgulara neden olabilir. Burada genç bir ördek duramıyor ve bacakları yana doğru yayılıyor. Bu belirtiler bacak kaslarının kas distrofisinin bir sonucudur.

 

E vitamini eksikliğinin eksudatif şekli biçiminde, kılcal duvarlar anormal şekilde geçirilebilir hale gelir ve sıvı ve kırmızı kan hücrelerini sızdırır. Bu sıvı genellikle kuşun vantuzu boyunca birikir. Burada, toraks ve karın subkütanöz ödem ve kanamaya sahiptir. Deride Yeşilimsi-mavi renk değişikliği sızıntı yapan kırmızı kan hücrelerinden kaynaklanan hemoglobin arızasından kaynaklanır.

 

 

 

Burada görüldüğü gibi ödem ve cildin renginde değişme görülebilir.

 

 

 

 

E vitamini eksikliği erken safhalarında tanımlanırsa ve tedavi edilirse, bazı tavuklar tedaviye cevap verirler. Bununla birlikte, ensefalomalazi hastalığında, hayvanlar her zaman terapiye cevap vermezler. Bu yetişkin tavuk tortikolis sergilemeye devam ediyor, baş ve boyun anormal bükülmesinden oluşan nörolojik bir işaret.

 

 

Yemde kesinlikle anti-oxidant bulunmalıdır. Acımış yağ ve bozuk ve uzun süreli  hayvansal besin tüketiminden uzak durulmalıdır. Yemler kısa periyotlarla stoklanmalı ve iyi muhafaza edilmelidir. Aşırı küf içeren tahıllar tüketilmemelidir.

Beyaz kas hastalığı, daha çok yeni doğan ruminantlarda selenyum elementi noksanlığının da etkisi ile şekillenir. Özellikle kalp kası büyük oranda zarar görür. Hayvan ayakta duramaz.

Selenyumun E vitaminiyle birlikte üstlendiği önemli görevlerden biri antioksidan etki göstermektir. Yeterli olmamaları durumunda glutatyon peroksidaz enziminin de yetersizliğiyle serbest radikallerin zararlı etkileri önlenememekte, hücrelerin yapı bütünlüğü bozulmakta ve metabolik işlevlerde eksiklik olmaktadır

Hayvanlar, immünolojik olarak işgalci bakterileri öldüren mekanizma olan fagositoz sırasında lökositleri ve makrofajları korumada E vitamini ve selenyumun rol oynadığına dikkat çekilmektedir. Hem E vitamini hem de selenyum, bu hücrelere, yutulan bakterileri etkili bir şekilde öldürmek için üretilen toksik ürünlerden kurtulmalarına yardımcı olabilir. E vitamini eksikliği olan hayvanlardaki makrofajlar ve nötrofiller, fagositik aktivitenin azalmasına neden olurlar

Farelerde, bir virüsün virülansında artış, miyokard hasarıyla sonuçlanarak yeterli miktarda E vitamini ile engellenmiştir. Selenyum veya E vitamini eksikliği, viral fenotipte bir değişikliğe neden olmakta ve böylelikle virüsün zararlı bir suşu virülan ve virülan bir suş haline gelmektedir daha öldürücü hale gelir

 KANATLILAR İÇİN ÖZEL FORMÜLE EDİLMİŞ ESEVİT BU GİBİ SORUNLARI ÖNLEMEK İÇİN KULLANILABİLİR

 

Related posts

2 Thoughts to “E VİTAMİNİ VE SELENYUM EKSİKLİĞİ”

  1. Bayram

    Vatsap numaraniziz var mi

    1. admin

      0553 517 2007

Leave a Comment